My, niżej podpisane organizacje działające jako Inicjatywa #HodowcyRazem, zrzeszająca osiem największych organizacji hodowców zwierząt w Polsce, wzywamy ministrów uczestniczących w 14. Konferencji Ministerialnej (MC14) Światowej Organizacji Handlu (WTO) do przyjęcia planu reform mającego na celu rewitalizację globalnego systemu handlu.

Od 30 lat WTO zapewnia stabilność i przewidywalność, które umożliwiają przedsiębiorstwom, niezależnie od wielkości, prowadzenie handlu, inwestowanie i tworzenie miejsc pracy na całym świecie. Jej 166 członków reprezentuje 98% światowego handlu, a jej zasady stanowią podstawę wszystkich aspektów działalności, od procedur celnych i norm produktowych po własność intelektualną. Przedsiębiorstwa codziennie korzystają z tych ram, aby ułatwić transgraniczny przepływ towarów i usług oraz działać w sposób przewidywalny na rynkach światowych.[1]

Dziś te fundamenty znajdują się pod bezprecedensową presją. Wzrost unilateralizmu, protekcjonizmu w połączeniu z ograniczoną zdolnością WTO do skutecznego reagowania na wyzwania handlu XXI wieku i zapewnienia równych warunków konkurencji, podważyło zaufanie do globalnego systemu handlu. Analiza przeprowadzona przez Oxford Economics na zlecenie ICC pokazuje, że utrata funkcjonującej WTO mogłaby trwale obniżyć PKB gospodarek rozwijających się o ponad 5 procent. Nie uniknęłoby tego żadne państwo.[2]

Fragmentacja systemu jest już faktem. Rozpowszechnienie regionalnych i dwustronnych umów handlowych doprowadziło do powstania „plątaniny” nakładających się na siebie przepisów, które zwiększają koszty i niepewność dla przedsiębiorstw, zwłaszcza dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Umowy te ułatwiają handel między wybranymi grupami państw, ale nie mogą zastąpić spójnego i interoperacyjnego globalnego systemu handlu.

Międzynarodowy biznes potrzebuje silnej, zreformowanej WTO, aby zapewnić spójność, przejrzystość i skalę niezbędną do tego, aby handel przynosił korzyści wszystkim.

MC14 stanowi historyczną szansę, aby sprostać temu wyzwaniu. Wzywamy Ministrów do rozpoczęcia kompleksowej, ograniczonej w czasie rundy reform, które przywrócą WTO zdolność do negocjowania, rozpatrywania i rozstrzygania sporów, dostosowując tym samym globalny system do realiów handlu XXI wieku. Jeśli osiągnięcie konsensusu okaże się niemożliwe, koalicja chętnych członków powinna przejąć dalszą inicjatywę.

Reforma ta musi przynieść wymierne efekty gospodarcze: przywrócić zaufanie przedsiębiorców, zachęcić do inwestycji, wzmocnić konkurencyjność i stworzyć miejsca pracy. Reforma musi umożliwić wielostronnym koalicjom członków WTO negocjowanie i wdrażanie porozumień w nowych obszarach. Musi również zapewnić strukturalne zaangażowanie sektora prywatnego jako integralną część procesu reform, wykorzystując wiedzę specjalistyczną przedsiębiorstw jako użytkowników końcowych systemu handlu. Przede wszystkim musi zapewnić, aby mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, stanowiące podstawę każdej gospodarki, mogły prowadzić działalność handlową i rozwijać się w oparciu o stabilne, przewidywalne i przejrzyste zasady globalne. Jako natychmiastowy środek budowania zaufania wzywamy członków WTO do zobowiązania się do powstrzymania się od wprowadzania nowych restrykcyjnych  środków handlowych podczas negocjacji reform oraz do przedłużenia Moratorium na cła od transmisji elektronicznych (the Moratorium on Customs Duties on Electronic Transmissions). Wygaśnięcie moratorium wprowadziłoby dodatkową niepewność na rynkach światowych i groziłoby fragmentacją handlu cyfrowego w momencie, gdy handel elektroniczny umożliwia mikro-, małym i średnim przedsiębiorstwom dotarcie do nowych rynków.

Środowisko biznesowe jest gotowe współpracować z rządami w budowaniu silniejszego, bardziej przejrzystego i przewidywalnego systemu handlu, który umożliwia przedsiębiorstwom inwestowanie, tworzy miejsca pracy i napędza dobrobyt we wszystkich gospodarkach.

Nadszedł czas na przywództwo, które ożywi system chroniący szanse rozwojowe, miejsca pracy i wzrost gospodarczy na całym świecie.

———–

[1] ICC (2025), The WTO’s hidden value How the multilateral trading system delivers for business beyond tariffs

[2] ICC-Oxford Economics (2025), The impact on developing economies of WTO dissolution