Rosnąca liczba regulacji, niespójność przepisów oraz przewlekłe procedury administracyjne zwiększają koszty i ryzyko prowadzenia działalności w sektorze rolno-spożywczym, ograniczając jednocześnie skłonność do inwestowania. Aby utrzymać konkurencyjność sektora produkcji zwierzęcej i zapewnić stabilność cen żywności, konieczne jest tworzenie przewidywalnego, spójnego i wykonalnego otoczenia prawnego.

• Coraz większa presja regulacyjna na producentów

W ostatnich latach sektor produkcji zwierzęcej funkcjonuje w otoczeniu coraz bardziej złożonych regulacji oraz wymogów administracyjnych. Choć wiele nowych przepisów ma służyć realizacji ważnych celów środowiskowych, społecznych czy jakościowych, ich wdrażanie często wiąże się ze znacznymi kosztami i dodatkowymi obowiązkami. Przedstawiciele branży podkreślają, że problemem nie jest sam kierunek zmian, lecz tempo, skala oraz brak spójności regulacyjnej.

• Biurokracja podnosi koszty produkcji

Nadmiar wymogów administracyjnych oraz nieprzewidywalność decyzji urzędowych powodują wzrost kosztów prowadzenia działalności. Każda nowa procedura to dodatkowy czas na analizę dokumentacji, konieczność korzystania z usług doradczych lub dostosowania gospodarstw i przedsiębiorstw do zmieniających się wymogów. W praktyce przekłada się to na wyższe koszty produkcji, które ostatecznie znajdują odzwierciedlenie w cenach żywności.

• Niespójne przepisy utrudniają planowanie inwestycji

Szczególnie problematyczne są sytuacje, w których poszczególne elementy systemu regulacyjnego nie są ze sobą odpowiednio skoordynowane. Przykładem są zmiany terminów realizacji inwestycji finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Przesuwanie terminów bez jednoczesnej korekty pozostałych parametrów programów inwestycyjnych prowadzi do powstawania niespójności systemowych. W efekcie producenci muszą funkcjonować w warunkach niepewności, co utrudnia planowanie inwestycji i podejmowanie długoterminowych decyzji biznesowych.

• Zbyt krótkie terminy zwiększają ryzyko niepowodzeń

Dodatkowym wyzwaniem są krótkie terminy realizacji inwestycji, które często nie uwzględniają rzeczywistych warunków rynkowych i administracyjnych. Proces przygotowania dokumentacji, uzyskania niezbędnych pozwoleń, wyboru wykonawców oraz przeprowadzenia prac inwestycyjnych wymaga czasu. Gdy harmonogramy są zbyt napięte, znacząco wzrasta ryzyko niepowodzenia projektów, utraty finansowania lub konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów.

• Przewlekłe procedury hamują rozwój gospodarstw

Branża zwraca również uwagę na przewlekłość procedur administracyjnych. Długotrwałe postępowania związane z uzyskiwaniem decyzji środowiskowych, pozwoleń budowlanych czy innych zgód administracyjnych opóźniają realizację inwestycji i ograniczają rozwój przedsiębiorstw. W warunkach dynamicznie zmieniającego się rynku każda zwłoka oznacza utratę szans rozwojowych i osłabienie konkurencyjności względem producentów z krajów, w których procedury są prostsze i bardziej przewidywalne.

• Potrzebne są realne i przewidywalne regulacje

Eksperci podkreślają, że skuteczne regulacje powinny nie tylko wyznaczać ambitne cele, ale także uwzględniać możliwość ich realnego wdrożenia. Przepisy, które są zbyt skomplikowane lub niemożliwe do spełnienia w wyznaczonych terminach, nie przynoszą oczekiwanych efektów, a jedynie zwiększają obciążenia administracyjne. Kluczowe znaczenie ma przewidywalność prawa oraz stabilne warunki prowadzenia działalności gospodarczej.

• Konkurencyjność sektora zależy od jakości prawa

W debacie o przyszłości sektora rolno-spożywczego coraz częściej pojawia się pytanie o wpływ regulacji na konkurencyjność europejskich producentów. W sytuacji rosnących kosztów energii, pracy i finansowania inwestycji, dodatkowe obciążenia administracyjne mogą pogłębiać różnice konkurencyjne względem producentów spoza Unii Europejskiej. Dlatego przedstawiciele branży apelują o większą spójność i przewidywalność regulacji, które pozwolą realizować cele polityczne bez osłabiania potencjału produkcyjnego sektora.

• Stabilne prawo to stabilne ceny żywności

„Regulacje muszą być wykonalne, nie tylko ambitne” – to hasło coraz częściej pojawia się w dyskusjach dotyczących przyszłości rolnictwa i przemysłu spożywczego. Równie aktualne pozostaje stwierdzenie, że „biurokracja kosztuje — i płaci za nią konsument”. Stabilne i przewidywalne otoczenie prawne nie jest bowiem jedynie oczekiwaniem sektora produkcji zwierzęcej, lecz także jednym z warunków utrzymania bezpieczeństwa żywnościowego. W praktyce bowiem stabilne prawo oznacza nie tylko przewidywalne warunki inwestowania i produkcji, ale również przewidywalne ceny na rynku żywności.